Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel

In dit rapport staat de vraag centraal of een verdere groei van milieubelastingen een bijdrage kan leveren aan het realiseren van een duurzame economie. Een duurzame economie betekent in het kader van dit onderzoek dat klimaat- en uitputtingsrisico’s tot een aanvaardbaar niveau moeten zijn teruggebracht voor 2050.
De strategie om dit te bereiken bestaat uit vier belangrijke elementen:  
  1. Introductie van een nieuwe CO2-heffing als onderdeel van de Energiebelasting.
  2. Verbreding van de Energiebelasting naar sectoren zoals landbouw en industrie en het wegnemen van fiscale subsidies en kortingen.
  3. Uitbreiding met nieuwe fiscale grondslagen import/productie van natuurlijke grondstoffen (hout, vis, vlees) en ruimte.
  4. Europese vergroeningsagenda.

Het voorgestelde pakket aan extra vergroening bestaat uit:

  • verhoging van de accijns op motorbrandstoffen in combinatie met de CO2-heffing (gemiddeld neemt heffing op motorbrandstoffen met 20% toe);
  • afschaffen kortingen Energiebelasting voor bedrijven door de 2de en 3de schijf gelijk te schakelen met de 1ste schijf, in combinatie met het subsidiëren van energiebesparingsmaatregelen;
  • bovenop de bestaande Energiebelasting wordt een CO2-afhankelijk deel van 50% ingevoerd, enerzijds om verdere energiebesparing uit te lokken, anderzijds om differentiatie aan te brengen tussen de CO2-inhoud van de verschillende energiebronnen;
  • een vleesbelasting of een belasting op veevoeders die ervoor zorgt dat de schadelijke effecten van vlees, veelal buiten Nederland, in rekening worden gebracht bij de Nederlandse consument;
  • afschaffen fiscale vrijstelling zoals die voor rode diesel en EB-kortingen voor de glastuinbouw en industrie;
  • een belasting op het onttrekken van open ruimte.

Opbrengsten
Met een ambitieus pakket aan Nederlandse vergroening is 20% aan groene belasting-inkomsten haalbaar, overeenkomend met 5% van het Bruto Binnenlands Product. De 5% is in lijn met wat internationale studies verwachten aan de fiscale houdbaarheid van een groen belastingstelsel. Voor deze vergroening is Europese coördinatie niet vereist. Bij die 20% groene belastinginkomsten is rekening gehouden met het effect dat besparingen leiden tot minder belastinginkomsten. Met dit pakket kan een extra vergroening worden gerealiseerd van circa 8 miljard € bovenop het bestaande groene inkomsten van 19 miljard €. Het aandeel groene belastingen stijgt van 14 nu naar circa 20%. De opbrengsten kunnen teruggesluisd worden in de vorm van een verlaging van de belasting op winst of arbeid, waarbij als aanvullende optie gedacht kan worden aan het stimuleren van energiebesparing bij doelgroepen.

Auteurs

Martijn Blom
Sander de Bruyn
Frans Rooijers
Arno Schroten

Delft, januari 2010

rapport
rapport (in het Engels)

Tweets van @cedelft

Press release - ITS Market Watch: Valuable insights from 4 case studies across Europe https://t.co/DsOKxNKeuM… https://t.co/ohIOjwq46l
23-11-2017 09:21

Press release - Strong EU-post-2020 CO2 regulations for cars and vans beneficial https://t.co/SyRhBQVHTR
21-11-2017 14:44

Column Frans Rooijers - Overdag, als niemand thuis is, schijnt de zon. "Frictie tussen zomer en winter" op Energiep… https://t.co/hxYYdo4JDG
15-11-2017 10:11

Rapport - Energiebesparing in verkeer en vervoer: factsheets ten behoeve van de Nationale Energieverkenning 2017 https://t.co/fW2zzVRkQp
25-10-2017 14:28

Rapport - #Biobased #plastics in a #circular #economy. Policy suggestions for biobased and biobased biodegradable p… https://t.co/nL8CksIC6F
25-10-2017 14:11