Uitbreiding snelwegen: nodig of overbodig?

Review van het gebruik van economische scenario's bij doorrekening van MIRT-projecten

De scenario’s en verkeersprognoses waarop investeringen in het hoofdwegennet worden gebaseerd, zijn achterhaald en leiden tot onrendabele investeringen. De huidige verkeersvraag is lager dan in de laagste scenario’s waarmee wordt gerekend. De huidige besluiten voor weguitbreidingen zijn gebaseerd op het hoge scenario, waardoor de investeringen ten onrechte een positief economisch effect lijken te hebben.

Natuur- en milieuorganisaties hebben CE Delft gevraagd om de geldigheid van de scenario’s in de verkeersberekeningen te onderzoeken. Op basis van literatuur en interviews met experts (o.a. hoogleraren en onderzoekers) is een analyse gemaakt van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT), de verkeersmodellering en de onderliggende toekomstscenario’s. Ook zijn voor zes MIRT-projecten de aannames achter de maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA’s) geanalyseerd in de studie Uitbreiding snelwegen: nodig of overbodig?

Gebruikte toekomstscenario’s zijn achterhaald

In de MKBA’s voor MIRT-projecten is afgelopen jaren gerekend met de WLO-scenario’s uit 2006 of soms met een nog ouder scenario. Een vergelijking tussen deze scenario’s en de recente ontwikkelingen laat zien dat het verkeersvolume op het hoofdwegennet sinds 2009 onder laagste WLO-scenario (het RC scenario) zit. Oorzaken zijn o.a. een lage economische groei en een drie keer zo hoge olieprijs als in de WLO-scenario’s. Ook de mogelijke verzadiging in het autogebruik en de opkomst van Het Nieuwe Werken spelen mogelijk een rol.

ERRATUM Bij de tweede alinea van Paragraaf 5.3.2 wordt verwezen naar een second opinion. Deze second opinion had echter geen betrekking op de MKBA van het project, maar op een financiële analyse van mogelijke tolconcepten. In de second opinion worden scenario’s niet expliciet genoemd, maar wordt wel gewezen op onzekerheden die samenhangen met verkeersprognoses.

Uitbreiding snelwegen: nodig of overbodig?

Auteurs CE

Maarten 't Hoen
Huib van Essen

Delft, november 2013